Coron of El Nido: als je maar tijd hebt voor één
Het korte antwoord op de vraag Coron of El Nido: wie voor het eerst komt en maar één plek kan doen, kiest meestal het best El Nido. Je krijgt er meer variatie met minder logistiek, het ligt op hetzelfde eiland als de luchthaven van Puerto Princesa en het sluit logisch aan op Port Barton en de Underground River voor een completere reis. Kies Coron als je je zinnen hebt gezet op wrakduiken, zoetwatermeren en rustiger water, of als de luchthaven van Busuanga beter bij je vluchten past. Dat is de conclusie; de rest van deze gids is het bewijs, van mensen die reizigers tussen allebei vervoeren.

De vergelijking, recht voor zijn raap
| El Nido | Coron | |
|---|---|---|
| Bekendste bezienswaardigheid | Big Lagoon en de eilandtours in Bacuit Bay | Kayangan Lake, Twin Lagoon en de wrakken uit de Tweede Wereldoorlog |
| Landschap | Karsteilanden, overal witte stranden | Ook karst, maar meer meren, warmwaterbronnen en diepe baaien dan stranden |
| Het best voor | Stranddagen, afwisselende eilanden, eerste reis naar Palawan | Duikers, snorkelaars, rustiger water, tweede bezoek |
| Stranden | Veel, uitstekend, op loopafstand of korte ritjes | Minder en verder weg; voor strandtijd heb je een boot nodig |
| Er komen | Over de weg vanuit Puerto Princesa (5–6 uur), of via luchthaven Lio | Vliegen van Manila naar Busuanga, of de veerboot vanuit El Nido |
| Sluit aan op | Port Barton, San Vicente, Underground River, Nacpan | Culion, Calauit, de noordelijke Calamianes |
| Drukte | Groter, vooral Tour A in het hoogseizoen | Duidelijk minder, behalve bij de uitkijkpunten bij de meren |
| Uitgaan en eten | Groter aanbod, van hostels tot rooftopbars | Kleiner dorp, eerder naar bed |
Waarom El Nido
Het voordeel van El Nido is dichtheid. Vanuit één uitvalsbasis heb je vier gevestigde island hopping-routes door Bacuit Bay, een reeks stranden op het vasteland van Las Cabanas tot Nacpan en Duli, uitkijkpunten op kliffen en genoeg restaurants en bars om de avonden te vullen, allemaal zonder je bagage ook maar één keer te verplaatsen. De lagunes zijn de ansichtkaart: de Big Lagoon in kajakken tussen karstwanden van honderd meter is het beeld dat de meeste mensen mee naar huis nemen van Palawan.
De andere helft van het verhaal is logistiek. El Nido ligt op het hoofdeiland van Palawan: één minivan vanuit Puerto Princesa brengt je erheen, en dezelfde weg rijgt Sabang, Port Barton en San Vicente aaneen. Daarom is ons 10-daagse reisschema eromheen gebouwd. Voor El Nido kiezen is niet alleen een bestemming kiezen; je kiest de hele route met stops onderweg.

Waarom Coron

Het argument van Coron is wat El Nido niet heeft. Het dorp op Busuanga ligt aan een baai vol wrakken van een Japanse bevoorradingsvloot die in 1944 tot zinken werd gebracht: een tiental duikplekken die Coron tot een van de wrakduikhoofdsteden van Azië maken, waarvan een aantal ondiep genoeg is om als zelfverzekerde snorkelaar echte scheepswrakken vanaf het oppervlak te zien. De meren van Coron Island, Kayangan en Barracuda, zijn helder als zoet water, omringd door kalksteen en met niets in Bacuit Bay te vergelijken. Voeg warmwaterbronnen, de doorzwemplek van Twin Lagoon en water met doorgaans minder boten per baai toe, en je krijgt een reis die vaste terugkeerders naar Palawan vaak hoger inschatten dan hun eerste bezoek aan El Nido.
De nadelen zijn er wel degelijk. Voor strandtijd heb je meestal een boottocht nodig in plaats van een wandeling. Het dorp is kleiner en 's avonds rustiger. En de bereikbaarheid is zwart-wit: vlieg naar Busuanga (dan 30–45 minuten over de weg naar het dorp) of neem de veerboot over open zee vanuit El Nido. Er is geen weg en geen rustige reeks stops onderweg.
Zo ziet een dag op het water er echt uit
Een tourdag in El Nido: je bangka vaart een baai uit die al druk is met boten, en de dag bestaat uit korte tochtjes: twintig minuten, anker uit, zwemmen; kajakken een lagune in; lunch van gegrilde vis onder de palmen op het strand; nog twee baaien voordat het middaglicht goud wordt. De afstanden zijn minuscuul; je bent nooit ver van beschutting of andere boten. Het is gezellig, makkelijk, eindeloos fotogeniek, en bij de topstops deel je in januari het beeld met anderen.
Een tourdag in Coron: langere tochten over groter water, minder stops, elk vreemder dan de vorige. Je klimt een kalksteentrap op om op Kayangan Lake neer te kijken en zwemt daarna in water dat zo helder is dat je de diepte verkeerd inschat. Je gaat door de spleet in de rots van Twin Lagoon als het getij het toelaat. Je drijft met je snorkel boven een scheepswrak dat tientallen jaren oud is en kijkt hoe vleermuisvissen langs een geschutsopstelling patrouilleren. De dag voelt minder als strand-hoppen en meer als een reeks topstukken: rustiger tussen de stops, met mogelijk rijen bij de beroemde.
Geen van beide dagen is beter. Het zijn verschillende genres, en weten welke je liever drie dagen achter elkaar herhaalt, is het grootste deel van de beslissing die je echt moet nemen.
Zo kom je er in de praktijk
El Nido is vanaf overal op Palawan de makkelijke: vlieg naar Puerto Princesa en het is één minivanrit van 5–6 uur over de route, met Sabang, Port Barton en San Vicente als mogelijke stops onderweg, of vlieg rechtstreeks naar Lio op de beperkte premiumroutes. Weggaan is dezelfde weg terug; bekijk je minivan afstemmen op je vlucht voordat je de terugreis boekt.
Coron bereik je vaker van buiten Palawan dan van binnenuit: lijnvluchten verbinden Manila (en per seizoen andere knooppunten) met Busuanga, en dan is het 30–45 minuten over de weg naar het dorp. Vanuit El Nido is de veerboot de verbinding: afhankelijk van het weer, met vertrek in de ochtend, volledig beschreven in de gids veerboot of vliegtuig. Er is geen weg, en de twee combineren kan alleen met de overtocht of een vlucht via Manila.
Kies per type reiziger, niet op ranglijst
- Eerste reis naar Palawan, stranden hoog op de lijst? El Nido, zonder veel aarzeling.
- Duikers en snorkelaars? Coron: om de wrakken gaat het, en niets in El Nido vervangt ze.
- Op reis met het gezin? De korte boottochtjes, stranden op loopafstand en eetopties van El Nido maken de week makkelijker. (Kinderen die goed snorkelen, vinden de meren van Coron geweldig, maar de dagen hebben meer booturen.)
- Allergisch voor drukte? Coron, of El Nido in het tussenseizoen; zie Palawan per maand om te zien wanneer de drukte verandert.
- Tien dagen of meer? Doe allebei en stop met kiezen; daar is de veerboot precies voor, en het reisschema hierboven zet het op volgorde.
Kun je allebei in één reis doen?
Met tien of meer dagen gaat dat makkelijk: van Puerto Princesa over de route naar El Nido, met de veerboot over en vanaf Busuanga naar huis vliegen. Niet terug hoeven, twee bestemmingen, één reisrichting. Met zeven dagen kan het, maar krap, en habagat-weer kan de veerbootverbinding breken precies als je geen speling hebt; in die maanden of bij kortere reizen kun je je beter vastleggen op één kant van de zeestraat dan tussen allebei te sprinten. De beslissende vraag is eerlijk rekenwerk: houdt Coron na aftrek van de overtochtdag en een weerbuffer nog twee volle dagen over? Zo ja, ga. Zo nee, bewaar het.
Voor de volledigheid, zo ziet een werkbare verdeling van zeven dagen over beide kanten eruit in het droge seizoen: landen in Puerto Princesa, met de minivan rechtstreeks naar El Nido (dag 1), tourdagen plus een middag in Nacpan (dag 2–3), de ochtendveerboot over en de middag om je te installeren in Coron (dag 4), twee volle dagen Coron voor de meren en een snorkeltour bij de wrakken (dag 5–6), en wegvliegen vanaf Busuanga (dag 7). Het werkt juist omdat je nooit terug hoeft en de overtocht midden in de reis valt, waar een dag vertraging door het weer het schema samenperst in plaats van het te breken. Haal een dag van dat plan af en je kiest weer voor één bestemming, ook al doe je alsof dat niet zo is.
Goed om te weten
Is Coron goedkoper dan El Nido?
Per dag zijn ze vergelijkbaar: accommodatie loopt in beide van hostel tot resort, en boottours worden per persoon geprijsd met lunch. Het verschil zit in de heenreis: de weg naar El Nido kost een fractie van een vlucht naar Busuanga, tenzij je de veerboot al binnen handbereik hebt.
Waar is het snorkelen beter?
Voor de meeste mensen in Coron: de ondiepe wrakken en de thermoclines in de meren zijn ervaringen die geen rif evenaart. El Nido antwoordt met makkelijker, mooier snorkelen per boottocht. Serieuze duikers hoeven niet te twijfelen: Coron.
Is de een "toeristischer" dan de ander?
El Nido trekt meer bezoekers en dat merk je in het hoogseizoen bij de topstops. De knelpunten in Coron zijn smaller (de rij bij het uitkijkpunt van Kayangan is echt), maar het water ertussen is leger. Geen van beide is een geheim; allebei lopen ze in de tussenmaanden nog heerlijk leeg.
Hebben ze hetzelfde weer?
Grotendeels wel: beide liggen in hetzelfde moessonsysteem, droog en kalm tijdens amihan (december–mei), onbeschut tijdens habagat (juni–oktober). Het praktische verschil is de verbinding ertussen: tijdens habagat is de veerboot het eerste slachtoffer, dus een plan met twee bestemmingen heeft speling nodig juist als het seizoen je die het minst geeft.
Ik ben al in El Nido geweest. Is Coron een nieuwe reis naar Palawan waard?
Ja, dat is de klassieke tweede reis naar Palawan, en met Culion of de rustigere noordelijke Calamianes erbij voelt het als een ander land en geen herhaling.
Werd het antwoord El Nido, of allebei, dan staat de helft over land klaar wanneer jij dat bent: boek de transfer van Puerto Princesa naar El Nido en je bent één ochtendveerboot verwijderd van de Coron-vraag voor de volgende keer.